4 sposoby na sweter, który zalatuje stęchlizną

Zapach wilgoci w swetrze nie bierze się z brudu, tylko z wilgoci uwięzionej w włóknach i rozwoju mikroorganizmów. Pranie w pralce często pogarsza sprawę, bo jeśli sweter nie wyschnie szybko i dokładnie, pleśń wraca. Zanim cokolwiek zrobisz, ustal, czy to zapach stęchlizny, czy raczej kwaśny od potu — od tego zależy metoda. Świeży, czysty zapach przywrócisz przez wietrzenie, pranie z octem, parę albo zamrażanie. Zacznij od najdelikatniejszej metody i sprawdź efekt.

Wietrzenie i mrożenie zamiast kolejnego prania Najprostsza metoda to wietrzenie na zewnątrz, w cieniu, przez kilka godzin. Słońce nie jest wskazane, bo może odbarwić wełnę, ale przewiew usuwa wilgoć i część zapachu. Jeśli zapach jest uporczywy, wstaw sweter do zamrażarki na 24–48 godzin, najlepiej w bawełnianej poszewce lub papierowej torbie. Zimno nie zabija wszystkich drobnoustrojów, ale ogranicza te odpowiedzialne za stęchliznę. Po wyjęciu daj swetrowi kilka godzin na powrót do temperatury pokojowej — pranie go od razu byłoby błędem, bo wilgoć z powietrza skropli się we włóknach.

Woda rozpuszcza klej użyty do usztywnienia klap i krawędzi. Po wyschnięciu marynarka traci kształt, klapy się wykrzywiają, a przód zaczyna falować. Wełna dodatkowo się filcuje, czyli kurczy i sztywnieje. Dotyczy to nawet tkanin z domieszką poliestru. Jeśli marynarka ma podszewkę z wiskozy, po praniu może się rozciągnąć i wystawać poniżej krawędzi. Typowy błąd to wrzucenie marynarki do pralki „na delikatny program" z myślą, że niska temperatura załatwia sprawę. Nie załatwia.

Suszenie na płasko wymaga cierpliwości, ale zwraca się w trwałości ubrań. Kształt, kolor i miękkość dzianin pozostają takie, jakie były po pierwszym praniu. Warto mieć w domu jedną siatkę i dwa ręczniki przeznaczone tylko do tego celu — to wystarczy, żeby uratować sweter, którego nie da się już kupić w identycznej wersji.

Para wodna to metoda dla wełny, której nie chcesz moczyć. Powies sweter w łazience podczas gorącego prysznica albo przeprasuj go przez bawełnianą ściereczkę z funkcją pary. Uważaj na zbyt wysoką temperaturę, bo wełna i akryl łatwo się odkształcają. Para działa też na zapachy osadzone w splocie, ale nie maskuje przyczyny — jeśli w szafie jest wilgotno, problem wróci.

Gdy materiał jest już suchy, zdejmij szpilki i pozostaw dzianinę na kilka minut, żeby odpoczęła. Dopiero wtedy ocenisz, czy wzór się nie odbił. Jeśli tak – spryskaj problematyczne miejsce wodą i powtórz suszenie na płasko, tym razem dokładniej przypinając brzegi. Suszenie na płasko to nie kwestia siły, a cierpliwości i równomiernego naciągnięcia.

Plecionka, mikrofibra i żakard mogą wyglądać podobnie po wyjęciu z pralki, ale ich zachowanie w praniu zależy od splotu i składu włókna. Plecionka to najczęściej poliester lub poliamid spleciony w sznurek — toleruje wysokie temperatury, ale nie znosi kontaktu z rzepami i ostrymi zamkami, które wyciągają pojedyncze nitki. Mikrofibra to tkanina z bardzo cienkich włókien, zwykle poliestrowa lub poliamidowa; chłonie tłuszcz jak gąbka i łatwo się elektryzuje. Żakard to tkanina o wzorze tkackim, często z domieszką bawełny, wiskozy lub lnu — najbardziej wrażliwa na skurcz i mechaniczną deformację. Zanim wrzucisz je do jednego kosza, sprawdź metki, bo jedna temperatura nie pasuje do wszystkich.

Czym czyścić, a czego nie używać Do usuwania pleśni z uszczelki używaj środków na bazie podchlorynu sodu, czyli zwykłego wybielacza w żelu. Nanieś go na czarny nalot, odczekaj kilkanaście minut i wytrzyj wilgotną szmatką. Możesz też przygotować pastę z sody oczyszczonej i wody, ale działa ona tylko na osad, nie na pleśń. Octu używaj ostrożnie – owszem, zabija grzyby, ale w kontakcie z gumą może ją utwardzać i przyspieszać pękanie. Nigdy nie mieszaj wybielacza z octem ani z amoniakiem, bo wydziela się chlor, który jest groźny dla dróg oddechowych.

Po czyszczeniu zostaw pralkę otwartą na kilka godzin, żeby uszczelka wyschła. Wilgoć to główna przyczyna nawrotu pleśni. Po każdym praniu przecieraj uszczelkę suchą ściereczką i uchylaj drzwiczki. Nie zamykaj ich szczelnie zaraz po zakończeniu cyklu. Regularnie, raz w miesiącu, uruchamiaj pranie w wysokiej temperaturze z dodatkiem środka do czyszczenia pralek lub kwasku cytrynowego. To ogranicza osad i utrudnia rozwój grzybów.

Odbity wzór to najczęstszy efekt suszenia dzianiny w złej pozycji. Dzieje się tak, gdy mokre oczka pod własnym ciężarem opadają i rozciągają się nierównomiernie – jedno pasmo idzie w dół, drugie zostaje na miejscu. Wtedy relief, ażur czy warkocz tracą ostrość i wyglądają jak rozmazane. Suszenie na płasko ma temu zapobiec, ale tylko wtedy, gdy zrobisz to z głową, a nie „byle gdzie i byle jak".

Typowe błędy to pranie w zbyt wysokiej temperaturze, suszenie na kaloryferze i wkładanie do szafy, gdy sweter jest jeszcze lekko wilgotny. Zamiast środków zapachowych lepiej poprawić cyrkulację powietrza i wilgotność w miejscu przechowywania. Jeśli sweter pachnie wilgocią mimo prania i wietrzenia, sprawdź, czy w szafie nie ma zawilgoconej ściany lub zamkniętej przestrzeni. Sweter to tylko objaw — źródło bywa w otoczeniu.